Richtlijnen

Richtlijnen zijn aanwijzingen voor het handelen van een beroepskracht. Meestal komen richtlijnen tot stand door een combinatie van onderzoek naar de werkzame principes van effectieve interventies en overeenstemming over de gewenste aanpak. Een richtlijn is dus niet hetzelfde als een wetenschappelijk overzicht van de werkzame principes voor een bepaalde doelgroep of werksoort; een richtlijn bevat ook opvattingen over hoe te handelen. Om daarover overeenstemming te bereiken wordt doorgaans overlegd tussen wetenschappers, beroepsverenigingen en cliëntenorganisaties.
Voor het opstellen van richtlijnen bestaan voorschriften die aangeven hoe de richtlijnen tot stand moeten komen en wat de goede kwaliteit van een richtlijn kenmerkt.

Protocollen
Protocollen zijn voorschriften waarin stap voor stap de te plegen handelingen van de professional beschreven worden. Ze zijn in die zin veel specifieker en dwingender dan een richtlijn. Een ander verschil is dat een protocol niet noodzakelijk is gebaseerd op onderzoek.

Methodieken en handreikingen
Aanwijzingen voor het handelen van professionals komen we ook tegen onder de naam 'methodiek' of 'handreiking'. Vaak zijn dit aanbevelingen die niet tot stand zijn gekomen volgens de voorschriften voor het opstellen van richtlijnen. Bij het ontbreken van richtlijnen kunnen deze aanbevelingen voor professionals niettemin belangrijke informatie bevatten.

Richtlijnontwikkeling
In de jeugdsector wordt momenteel flink gewerkt aan de opbouw van richtlijnen. Elders op deze site vindt u daarover meer informatie:

• Databank Instrumenten en Richtlijnen,
• Actieplan Professionalisering in de jeugdzorg,
• Project Richtlijnontwikkeling Jeugdzorg.

Ook kunt u kijken op de websites van andere organisaties:

• ZonMw-programma 'Zorg voor Jeugd', en
• Nederlands Centrum Jeugdgezondheid.