Richtlijnen

Beweegnorm

Om gezond te blijven gelden in Nederland de 'fitnorm' en de 'beweegnorm' (Nederlandse Norm Gezond Bewegen). De beweegnorm is afgeleid van internationale gezondheidsrichtlijnen en werd in 1998 vastgesteld door universiteiten in Amsterdam (VU), Maastricht (UM), Groningen (RUG) en Utrecht (UU), het RIVM, TNO en NOC*NSF.
Er is een beweegnorm voor jongeren, een voor volwassenen en een voor 55-plussers. Voor kinderen en jongeren tot 18 jaar is de beweegnorm: dagelijks één uur ten minste matig intensieve lichamelijke activiteit, waarbij de activiteiten minimaal twee maal per week gericht zijn op het verbeteren of handhaven van de lichamelijke fitheid (kracht, lenigheid en coördinatie). Voorbeelden van matig intensieve activiteiten van jongeren zijn aerobics en skateboarden.

Fitnorm

De fitnorm is voor jong en oud gelijk en vereist ten minste drie keer per week gedurende minstens twintig minuten zwaar intensieve lichamelijke activiteit. Deze norm is vooral gericht op het onderhouden van fysieke fitheid (uithoudingsvermogen, kracht en coördinatievermogen) en is grotendeels gebaseerd op Amerikaanse richtlijnen.

Meer informatie over de beweegnorm en de fitnorm vindt u op de website van de overheid: Nationaal Kompas: Wat is lichamelijk activiteit?.

Richtlijnen goede voeding

De Gezondheidsraad bracht in 2006 de 'Richtlijnen goede voeding' uit. Deze zijn opgesteld om chronische ziekten te voorkomen bij volwassenen en kinderen vanaf 1 jaar. De richtlijnen bij een stabiel en gezond gewicht zijn:

• Zorg voor een gevarieerde voeding.
• Zorg dagelijks voor voldoende lichaamsbeweging.
• Gebruik dagelijks ruim groente, fruit en volkoren graanproducten.
• Eet regelmatig (vette) vis.
• Gebruik zo weinig mogelijk producten met een hoog gehalte aan verzadigde vetzuren en enkelvoudige trans-onverzadigde vetzuren.
• Beperk frequent gebruik van voedingsmiddelen en dranken met gemakkelijk vergistbare suikers, en dranken met een hoog gehalte aan voedingszuren.
• Beperk de inname van keukenzout.
• Bij alcoholgebruik: wees matig. Gebruik geen alcohol tot 18 jaar.

Deze kwalitatieve richtlijnen worden voor volwassenen vertaald naar kwantitatieve streefwaarden, zoals: gebruik dagelijks 150 tot 200 gram groente en 200 gram fruit. Voor andere leeftijdscategorieën kunnen hieruit streefwaarden worden afgeleid. Voor kinderen van 1 tot 4 jaar wordt bijvoorbeeld 100 gram groente en 150 gram fruit per dag geadviseerd.

Bij overgewicht gelden aanvullende richtlijnen:

• Verhoog de lichamelijke activiteit tot ten minste een uur matig inspannende activiteit per dag.
• Verminder de energie-inname door een beperking van: het gebruik van producten met een hoge energiedichtheid, het gebruik van dranken die suikers bevatten en de portiegrootte.

Meer informatie over de richtlijnen voor gezonde voeding vindt u op de website van de Gezondheidsraad.

Protocol voor genotmiddelen in het onderwijs

Er is een regionaal en een landelijk protocol ontwikkeld voor het gebruik van genotmiddelen. Het regionale 'genotmiddelenprotocol voortgezet onderwijs' kan gebruikt worden als handleiding voor het ontwikkelen van beleid en het handelen rond genotmiddelen op middelbare scholen. Het protocol geeft zowel leerlingen als docenten richtlijnen voor het omgaan met roken, alcohol, drugs en medicijnen. Het is tot stand gekomen op verzoek van het voortgezet onderwijs in de regio Maastricht-Mergelland en in 2004 ontwikkeld door GGD Zuidelijk Zuid-Limburg en Verslavingspreventie Mondriaan Zorggroep.

Protocol voor beginnende alcoholproblemen

Het landelijke 'protocol voor signalering, screening en kortdurende interventie van risicovol alcoholgebruik bij jongeren' is een hulpmiddel voor beroepskrachten die in contact komen met jongeren en jongvolwassenen die meer drinken dan verantwoord is. Het protocol is in 2010 ontwikkeld door het Partnership Vroegsignalering Alcohol (PVA). Dit is een samenwerkingsverband tussen diverse partijen in de gezondheidszorg, waaronder het Trimbos-instituut en GGD Nederland. Het doel van het PVA is het ondersteunen van beroepskrachten bij het tijdig signaleren en helpen van cliënten met beginnende alcoholproblemen.

Beschrijvingen richtlijnen

Hieronder vindt u een selectie van beschrijvingen uit de databank Instrumenten en Richtlijnen.

• Genotmiddelen protocol voortgezet onderwijs
• Protocol voor signalering, screening en kortdurende interventie van risicovol alcoholgebruik bij jongeren

Bronnen

• Ge­zond­heids­raad (2006). Richt­lij­nen goede voeding 2006. Den Haag: Ge­zond­heids­raad.
• Wendel-Vos, G.C.W. & Gool, C.H. (2008). Wat is lichamelijke activiteit? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM.