VETisnietVET.nl: de impact van een online interactieve interventie op gedrag van jeugdigen dat verband houdt met gewichtstoename.

Centrale vraag uit het onderzoek

Wat is de effectiviteit van een online, digitaal programma voor gewichtsbeheersing gericht op kinderen van 12-14 jaar?

Beschrijving

Digitale gezondheidseducatie is één van de meest veelbelovende gezondheidseducatietechnieken: het biedt de mogelijkheid om persoonlijke feedback en op het individu afgestemde adviezen te geven. Literatuurstudies en recente onderzoeken laten zien dat gezondheidseducatie via de computer beter wordt gewaardeerd, leidt tot betere bewustwording, sterkere motivatie om te veranderen en tot gezonder gedrag dan de traditionele vormen van gezondheidseducatie. Deze vorm van gezondheidseducatie kan vooral geschikt zijn om gecompliceerd gezondheidsgedrag te beïnvloeden, zoals lichaamsbeweging en voedingspatronen. Het is bekend dat lichaamsbeweging en voedingspatronen een belangrijke rol spelen bij overgewicht en obesitas en bijbehorende problemen als type 2 diabetes en hart- en vaatziekten. Digitale gezondheidseducatie zal vooral de zogenaamde computergeneratie aanspreken: kinderen en adolescenten.

Lichaamsbeweging en voedingspatronen worden 'vastgesteld' in de kindertijd en adolescentie en daarom is het van belang om gezond gedrag bij jonge mensen aan te moedigen. Er bestaan al enkele computermodules voor lichaamsbeweging en voedingspatronen, maar deze zijn nog onvoldoende getest voor deze populatie. Dit onderzoek heeft als doel het testen van de effectiviteit van een online, digitaal programma voor gewichtsbeheersing gericht op kinderen van 12-14 jaar gebaseerd op de samenvoeging en aanpassing van bestaande digitale modules. Het programma wordt getest in de context van de jeugdmonitor van de GGD Rotterdam. De effectiviteit wordt gemeten n een cluster gerandomiseerd experiment met metingen bij aanvang, na vier maanden (een paar weken na afloop van de interventie) en na twee jaar. In totaal doen circa negenhonderd  leerlingen van twintig scholen voor voortgezet onderwijs in Rotterdam en omgeving mee aan het onderzoek.

Onderzochte interventie

VETisnietVET.nl

Doelgroep

Leerlingen in het voortgezet onderwijs

Probleem/risico

Gezondheid en lichamelijk functioneren

Onderzoeksinstelling

Erasmus MC

Onderzoekers

Brug, J.;Ezendam, N.P.M.;Oenema, A.;Looij-Jansen, P.M. van de

Financier

ZonMw

Publicatiegegevens

Ezendam, N.P.M., Oenema, A. & Brug, J. (2012). 'Evaluation of the Web-Based Computer-Tailored FATaintPHAT Intervention to Promote Energy Balance Among Adolescents', in 'Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine', 66, nummer 3, maart 2012, p. 248-255.

Samenvatting resultaten

De interventie had op korte termijn een positief effect op eetgewoonten. Jongeren die de interventie hadden gebruikt aten minder snacks, dronken minder gesuikerde dranken en aten iets meer groente. Voor bewegen werd een tegenovergesteld effect gevonden. Jongeren in de interventiegroep sportten een paar weken na afloop van de interventie minder dan jongeren in de controlegroep. Na twee jaar was het positief effect op de eetgewoonten verdwenen. Er waren ook geen effecten op Body Mass Index (BMI), middelomtrek of percentage overgewicht. Om overmatige gewichtstoename te voorkomen  zou het programma volgens de onderzoekers  gecombineerd moeten worden met een andere interventie in bijvoorbeeld de schoolomgeving (kantine, sportlessen) of de thuisomgeving (gericht op ouders) of zouden boostersessies nodig zijn om de resultaten op het gedrag langer te behouden.