Instrumenten

Voor het vaststellen van hechtingsproblemen zijn diverse instrumenten beschikbaar. Deze instrumenten zijn onder te verdelen in instrumenten voor vroegsignalering, voor screening en voor diagnostiek.

Vroegsignalering

Vroegsignalering leidt tot de constatering dat er mogelijk sprake is van hechtingsproblematiek. Vroegsignalering vindt plaats wanneer het vermoeden bestaat dat er problemen zijn, maar niet duidelijk is om welk type problemen het gaat. Als bij vroegsignalering blijkt dat er sprake is van hechtingsproblematiek, dan is verdere screening noodzakelijk. Een voorbeeld van een vroegsignaleringsinstrument is de Infant/Toddler Symptom Checklist (ITSCh-NL). Dit instrument is gericht op het vroegtijdig opsporen van regulatieproblemen en problemen in de zintuiglijke prikkelverwerking bij jonge kinderen. In het instrument is een schaal opgenomen gericht op hechting en emotioneel functioneren.
De Nijmeegse Ouderlijke Stress Index (NOSI) is een breder diagnostisch instrument. Met deze vragenlijst kan worden nagegaan in hoeverre er in de beleving van ouders sprake is van een zekere mate van stress of belasting binnen de opvoedingssituatie. De verkorte versie van het instrument (de NOSIK) kan als vroegsignaleringsinstrument gebruikt worden. In de NOSIK is een schaal opgenomen gericht op hechting.

Instrumenten die gebruikt kunnen worden voor de vroegsignalering van hechtingsproblematiek zijn:

• Infant/toddler Symptom Checklist (ITSCh-NL)

Screening

Screening gaat een stap verder dan vroegsignalering. Instrumenten uit deze categorie worden in een latere fase ingezet, namelijk als er al vermoedens van hechtingsproblematiek zijn. Een voorbeeld van een screeningsinstrument dat specifiek is gericht op het vaststellen van hechtingsproblemen is de Vragenlijst Fundamentele Onthechting (VFO) voor kinderen en jongeren van 4 tot 18 jaar. Het doel van de VFO is te bepalen in hoeverre jeugdigen gedragingen vertonen die duiden op een fundamenteel gebrek aan sociale en emotionele binding.

Instrumenten die kunnen worden ingezet bij de screening op hechtingsproblemen zijn:

• Classificatiesysteem Aard van de Problematiek - Jeugd (CAP-J)
• Lijst met Aandachtsvelden voor Gedrag van het Kind volgens de Opvoeder (LAGKO)
• Vragenlijst Fundamentele Onthechting (VFO)

Diagnostiek

Een voorbeeld van een diagnostisch instrument dat specifiek gericht is op hechtingsproblemen, is het Gehechtheidsbiografisch Interview (GBI). Het GBI is gericht op het meten van de gehechtheidsrepresentatie van adolescenten en volwassenen.

Instrumenten die bijdragen aan het stellen van de diagnose zijn:

• Gehechtheidsbiografisch interview (GBI)