Leren van delict

Doel

Het hoofddoel van Leren van Delict is voorkomen dat jongeren opnieuw (gewelddadige) delicten plegen. Om dit te bereiken zijn de volgende subdoelen gesteld:

• de jongere heeft inzicht in zijn eigen delictketen;
• de jongere heeft minder irrationele gedachten, vijandige attributies en cognitieve vertekeningen;
• de jongere neemt verantwoordelijkheid voor zijn eigen gedrag en de gevolgen daarvan;
• de jongere beschikt over een uitgebreider repertoire gedrags- en sociaal-probleemoplossende vaardigheden.

Doelgroep

Leren van Delict richt zich op jongeren van 14 tot 23 jaar die een geweldsdelict gepleegd hebben, daarvoor zijn veroordeeld en in een justitiële jeugdinrichting verblijven. Geweldsdelicten omvatten levensdelicten, verkrachting, beroving met geweld of bedreiging, iemand met een wapen verwonden of ontvoering. Gewelddadig gedrag omvat altijd agressief gedrag, de jongeren die in aanmerking komen voor Leren van Delict vertonen in de regel reactieve agressie (mogelijk gecombineerd met proactieve agressie). Er is sprake van een matig tot hoog risico op (gewelddadige) recidive bij deze jongeren, vaak zijn ze ook betrokken bij gewelddadige incidenten binnen de inrichting. De jongeren hebben een gewelddadige, delinquente en een niet-prosociale leefstijl. Leren van Delict is niet bestemd voor jongeren met een IQ < 70, tenzij de jongere beschikt over een redelijk tot goed sociaal aanpassingsvermogen. Specifieke aandacht is er voor de culturele achtergrond van een jongere.

Aanpak

De training Leren van Delict is opgedeeld in drie fasen. De eerste fase duurt gemiddeld acht weken, de tweede dertien weken en de derde fase wordt ingezet bij veranderingen in de leefsituatie van de jongere gedurende de totale duur van de PIJ-maatregel. Jongeren volgen deze training individueel en de intensiteit is tijdens de eerste fase wekelijks en tijdens de tweede fase twee keer per week met tussendoor steeds een 'oefenweek'. Daarnaast maakt de jongere huiswerk en activeert de mentor de jongere de geleerde vaardigheden toe te passen in het dagelijks leven op de leefgroep, op school en later tijdens begeleid verlof. De activiteiten per fase zien er als volgt uit. In fase 1 Delictanalyse brengen de trainer en de jongere samen de situaties, gedachten, gevoelens en gedragingen voorafgaand aan, tijdens en na het delict in kaart. De jongere leert verhoogde risicosituaties en risicofactoren bij zichzelf en in zijn omgeving herkennen. In fase 2, de Veranderingsfase, ligt de nadruk op het veranderen van het gedrag door het ontwikkelen en toepassen van gedragsalternatieven. De jongere leert gebeurtenissen anders te interpreteren en krijgt zicht op zijn keuzemomenten waardoor hij zijn gedachten, gevoelens, gedrag en dus ook de gevolgen (positief) kan beïnvloeden. Oefenmomenten vinden plaats in verschillende contexten (trainingssituatie, leefgroep en school) om zo de geleerde gedragsalternatieven vast te houden en te generaliseren naar verschillende situaties. In fase 3 volgt de jongere een aantal Opfrissessies als hij te maken krijgt met een verandering in zijn situatie. Deze sessies zijn erop gericht dat de jongere het nieuwe gedrag dat hij heeft geleerd vasthoudt en toepast in de nieuwe situaties.

Materiaal

Bij Leren van Delict maken de jongeren gebruik van een werkboek. In dit werkboek staan trainingsopdrachten beschreven. Ook worden hierin aantekeningen en afspraken bijgehouden. Voor de trainers is er een programmahandleiding waarin elke sessie (per fase) is uitgewerkt. Daarnaast is er een theoretische handleiding, een evaluatiehandleiding, een managementhandleiding en een opleidingshandleiding.

Onderzoek Effectiviteit

Er is geen direct bewijs dat de effectiviteit van Leren van Delict kan aantonen.Als indirect bewijs worden onderzoeken aangehaald die indirecte empirische steun geven aan de theoretische onderbouwing van Leren van Delict. Uit verschillende effectonderzoeken blijken sociaal-probleemoplossende vaardigheidstrainingen (problem-solving skills training; PSST) effectief te zijn voor impulsieve, agressieve en gedragsgestoorde kinderen en adolescenten. Ook het ICPS, een programma waarin jongeren interpersoonlijke cognitieve probleemoplossende vaardigheden leren, blijkt effectief. Het meest effectief voor jongeren met antisociaal gedrag en meervoudige en complexe problematiek zijn trainingen en behandelvormen gebaseerd op cognitief gedragsmatige principes.

Ontwikkeld door

Leren van Delict is ontwikkeld door de justitiële jeugdinrichtingen Avenier (voorheen JPC De Sprengen en Jongerenhuis Harreveld) en Rentray, wie tevens licentiehouders zijn.

Contactpersoon:
M. Lammers
Avenier
Postbus 114
7200 AC Zutphen
Telefoon 0575-591600
info@lerenvandelict.nl

Erkend door

Erkenningscommissie Gedragsinterventies Justitie d.d. 08/12/2009
Oordeel: Erkend