Definitie onderwijsachterstanden

Wanneer een kind ten opzichte van leeftijdgenoten achter is in onderwijs of opleiding, dan spreekt men van een onderwijsachterstand. Zo'n kind noemt men een achterstandsleerling. Dit begrip wordt gebruikt om leerlingen aan te duiden die een onderwijsachterstand hebben of dreigen op te lopen omdat hun ouders laag opgeleid zijn.

In het landelijk onderwijsachterstandenbeleid wordt op basis van het onderwijsniveau van de ouders vastgesteld of een leerling een achterstandsleerling is. Scholen krijgen meer budget voor achterstandsleerlingen.

Basisonderwijs
In het reguliere basisonderwijs is een achterstandsleerling een kind met ouders die weinig opleiding hebben gehad. Zij worden onderverdeeld in 0.30- leerlingen en in 1.20- leerlingen.

• 0.30-leerlingen hebben ouders die beide een laag opleidingsniveau hebben. Dit houdt in dat beide ouders maximaal een lagere beroepsopleiding hebben gevolgd.
• 1.20-leerlingen hebben ouders die beide een zeer laag opleidingsniveau hebben, of waarvan één ouder een laag opleidingsniveau heeft en de andere ouder een zeer laag opleidingsniveau. Onder zeer laag opleidingsniveau wordt maximaal basisonderwijs of (voortgezet) speciaal onderwijs verstaan.

Deze cijfers staan voor de gewichten die de hoogte bepalen van de extra financiële middelen die de scholen voor deze leerlingen kunnen krijgen.
Ouders vullen een ouderverklaring in op het moment dat zij hun kind aanmelden bij een school. Aan de hand van deze ouderverklaring, waarin naar opleidingsniveau wordt gevraagd, zal het gewicht aan een leerling worden toegekend. Bij verhuizing naar een nieuwe school zal een leerling wederom worden gewogen.
Het gewicht wat eenmaal is vastgesteld blijft ook gelden als de leefsituatie gedurende het verblijf op de school verandert. Het leerlingengewicht kan alleen wijzigen als de leerlingen naar een andere school gaat en opnieuw wordt gewogen. Het is dus mogelijk dat kinderen uit één gezin verschillende gewichten hebben.

Voortgezet onderwijs
De beleidsdoelen op het gebied van onderwijsachterstanden in het voortgezet onderwijs zijn: het tegengaan van voortijdig schoolverlaten, het leveren van maatwerk door scholen en het maximaliseren van leerprestaties. In het voortgezet onderwijs komen twee groepen leerlingen met een onderwijsachterstand voor:

• leerlingen die van de basisschool komen met een onderwijsachterstand
• anderstalige leerlingen die pas na de basisschool in het Nederlandse onderwijs instromen met een achterstand.